Phát triển cơ thể: Biến đổi huyền bí và bất ngờ
Chào các bạn trẻ, hãy chuẩn bị tâm lý - vì đây là thời điểm trong cuộc đời mà cơ thể các bạn liên tục ném vào đầu bạn những cú sốc nhiệt tình như thể sắp có buổi họp phụ huynh vậy. Nhắc đến chuyện dậy thì, có lẽ ai trong chúng ta cũng không quên cái cảm giác "Ủa gì kỳ vậy trời?" khi chiếc gương đột nhiên phản chiếu một khuôn mặt đầy mụn mà mình không hề nhận ra. Vâng, đây không phải là miễn phí đâu, mà là vé vào cửa cho buổi trình diễn "Dậy thì kiểu gì cũng không làm nản lòng chờ đợi của bạn".
Trước hết, cùng nhau khám phá những điều thú vị từ việc cơ thể ưu tiên phát triển chiều cao và cân nặng, dù đôi khi không kịp "hãm" lại và gây cảm giác như bị bơm phồng vô ý cho các bậc phụ huynh. Chắc chắn, chúng ta từng cảm thấy lúng túng như đang mặc chiếc áo thun bị rộng cổ thụ trưởng thành. Nhưng đừng lo, tuổi dậy thì cũng giống như một bộ phim hài, hôm nay bạn nhảy lên lớp trưởng, mai bạn được "phong vị trí" xếp cuối lớp, vì chiều cao bỗng khiến bạn thành hươu cao cổ.
Quá trình tăng trưởng này không chỉ dừng lại ở đó. Còn có những thay đổi "trầm kha" khác mà cơ thể bạn quyết định không cập nhật trước, như sự phát triển cơ bắp nào đó khiến bạn bất ngờ nhận ra mình cầm đồ đạc như lực sĩ mà không hay. Nhưng biết đâu đấy, một ngày nào đó các bạn sẽ cảm thấy tự hào vì những cơ bắp lộ diện nơi bắp chân chẳng khác gì con voi con đang vùng vẫy trong nhà tắm nhà bạn.
Rồi đến một ngày bạn nhận ra giọng nói của mình đột nhiên trầm hơn, khiến người khác ngỡ như ai đó đã đổi giọng "Thánh ca Nam" trong vở nhạc kịch. Nhưng mọi người, hãy cứ bình tĩnh, chỉ là hormons quyết định trao cho bạn món quà mang tên "trải nghiệm giọng nói mới" mà thôi.
Thế nhưng những điều "kỳ lạ" vẫn chưa dừng lại ở đó. Hãy tưởng tượng bạn đang bước vào một giai đoạn "đằng sau bộ cánh thư sinh", vì cơ thể sẽ làm bạn bất ngờ khi quyết định "tậu" thêm một lớp "lanh lợi" ở môi hay râu ria mọc nhanh như được tưới phân bón miễn phí. Nói gì đây chứ, đúng là bất ngờ đến ngỡ ngàng!
Tất cả những điều nêu trên có thể khiến bạn cảm thấy như đang bị đời úp cả cái bô lên đầu, nhưng hãy nhớ mỗi chu kỳ phát triển này sẽ giúp bạn khám phá một phần không tên của chính mình. Như vậy, hãy cứ đón nhận những biến đổi này với tinh thần "cười lên cho đời nó sợ" để không chỉ sống sót mà còn tận hưởng chiến thắng sau cùng trên hành trình trưởng thành của bạn. Và nhớ, khi thấy bản thân không ổn hoặc gặp vấn đề, đừng ngần ngại chia sẻ với người lớn nhé, họ đã đi qua "cuộc họp phụ huynh" của riêng mình hồi trẻ đấy mà!
Biến đổi tâm lý: Vui sướng lẫn căng thẳng
Khi nhắc đến tuổi vị thành niên, những ai từng “đi qua thời non trẻ” có thể sẽ phải bật cười, hoặc chí ít là mỉm cười “trong cái sự bất lực”. Cái tuổi mà một bên thì hồ hởi đợi chờ, bên kia lại mang theo cà phê đắng của stress tới gõ cửa. À, nói hồ hởi vậy thôi chứ đôi khi là “bị úp bô” từ sáng đến chiều.
Vui Sướng
Đầu tiên, hãy bàn về niềm vui, thứ mà các bạn trẻ vị thành niên luôn tìm kiếm như thể muốn bứt phá khỏi ‘vòng xoáy bất tận’ của bài kiểm tra và những cuộc thi vô tận. Vậy vui sướng là gì? Nó là khi thấy crush lần đầu 'thả tim' status mới của mình, hay như khi được nằm dài sau một ngày bận rộn và cảm nhận sự dịu dàng của chiếc chăn mùa đông. Vui sướng, đôi khi chỉ là một lần gấp gáp kịp đuổi kịp xe buýt cuối ngày.
Nhưng đừng coi thường mấy thứ “vô thưởng vô phạt” đó nhé! Nghiên cứu chỉ ra rằng vui sướng không chỉ làm tăng sản xuất hormone endorphin khiến ta bớt... nhăn mặt, mà còn tăng hệ miễn dịch, giúp cơ thể khỏe mạnh hơn để tiếp tục chiến đấu với “cơn mưa cuộc đời”.
Căng Thẳng
Ngược lại, “team stress” thì đã là khách không mời mà đến, nhất là khi giấy báo điểm về nhà mà lỡ ‘hổ mẹ’ lại nổi hứng kiểm tra từng cột phẩy. Căng thẳng thường chống chế rằng, “Tôi đến đây chỉ để giúp con bạn mạnh mẽ hơn mà thôi”, nhưng thực ra là chiêu trò để khiến bạn cảm thấy áp lực, xô lệch giấc ngủ và vừa vặn định nghĩa thế nào là chuyện nhỏ đôi khi lại chẳng nhỏ đâu nhé!
Tưởng tượng bạn đêm cuối cùng trước kỳ thi ngủ không đủ, lên lớp người ngợm y như zombie và nhầm đề văn thành đề toán. Ôi, lúc đó thật sự tôi không biết nên khóc hay nên cười nữa…
Cách Đối Phó và Cân Bằng
Nói thế không có nghĩa là “trời cứ sập, mình cứ... đứng im”. Chơi đùa một tí với mindfulness – chánh niệm, thiền định để sắp xếp lại mớ bòng bong này cũng là một ý tưởng không tệ. Hoặc chơi thể thao, đạp xe, thực hiện một cú nhảy tay đôi với dây nhảy cũng là cách để cơ thể sản sinh “dược phẩm tự nhiên” - endorphin!
Và đừng quên, dù gặp chuyện gì, đôi khi chỉ cần chia sẻ với một đứa bạn thân, một người bạn không bao giờ phán xét mình (mà chắc bên cạnh cũng từng “bị úp bô” tơi bời) đã là liều thuốc xoa dịu đỉnh cao.
Giấc mơ thấy người nào đó thường là dấu hiệu cho thấy tâm lý của một người đang trải qua nhiều biến đổi. Đối với các bạn trẻ, việc hiểu và biết cách quản lý vui sướng lẫn căng thẳng là chìa khóa giúp giúp bản thân trưởng thành và mạnh mẽ hơn trong đời sống hiện đại đầy thách thức.
Phát triển tư duy: Những suy nghĩ ngoài hành tinh
Nếu bạn từng thắc mắc vì sao có những người nghĩ ra được những ý tưởng nghe cứ như từ một hành tinh khác thì xin mời đọc tiếp. Còn không thì... cứ xem đây như một cách "giải trí trí tuệ" nhé!
Người ta bảo: "Cuộc đời cũng giống như chiếc bánh trung thu, vỏ mỏng manh mà nhân thì đôi khi phức tạp đến không thể ngờ." Thì tuổi vị thành niên – từ 12 đến 18 tuổi – cũng chính là giai đoạn "nhân bánh" của não bộ. Lúc này, không ít bạn trẻ bỗng chốc sở hữu những suy nghĩ chẳng thua gì một nhà khoa học NASA. Chẳng hạn, thằng bạn cùng lớp bỗng một ngày hỏi "Tại sao lại phải đi học khi mà YouTube có đủ video chia sẻ kiến thức?". Thế này thì bảo sao thầy cô lắm lúc cần đến "cúp cà phê" để hạ nhiệt cái đầu.
Một trong những cuộc "phiêu lưu sự nghiệp" dễ thương nhất chính là khuyến khích tò mò. Câu cửa miệng: "Ủa rồi sao nữa?" chính là chiếc chìa khóa vàng mở ra cánh cửa đầu tiên của thế giới tri thức. Không khó hiểu vì sao ba mẹ luôn hơi đau đầu khi nhà có một "con cột" cứ yêu thích hỏi điều mà chưa ai nghĩ tới. Cứ tò mò đi, thế giới này đang chờ những người khám phá mà!
Nhưng đâu chỉ tò mò, khả năng suy nghĩ đa chiều cũng đáng để chúng ta "mở tile congratulation". Thay vì chăm chăm vào cách giải quyết duy nhất "mọi việc chỉ có thể như thế này thôi", sao không thử nghĩ thêm vài cách nhỏ nhoi nhưng độc đáo, như thế chỉ cần mắc một lỗi thì cũng dễ có "start over button"?
Mà chúng ta cũng nên học cách yêu những điều khác biệt. Không phải lúc nào "làm giống như cách thường thấy" mới là tốt. Có khi sự khác biệt lại tạo nên một phong cách không chê vào đâu được. Thêm vào đó, lắng nghe và đồng ý với những quan điểm trái chiều sẽ giúp bạn ngừng "ông ăn mày áo gió" lâu đài tư tưởng của chính mình.
Nói thì dễ, làm thì... hơi khó nhưng không phải là không thể! Vậy làm sao để phát triển tư duy phản biện mà không cần đến "cốc trà xanh" hàng ngày? Hãy tự hỏi: "Thông tin này có khả thi không?", "Điều này đúng hay sai?". Kiểu tư duy này giúp ta không chỉ ngừng lại ở câu hỏi "tại sao" mà còn giúp ta đi thêm một bước, đến "thế nào là thật sự đúng".
Bây giờ, muốn thực hành tư duy ngoài hành tinh, môi trường xung quanh cũng đóng vai trò không nhỏ. Dẹp ngay cảm giác "bị chỉ trích", hãy tự do thể hiện ý tưởng, dù có khác biệt đến đâu. Ai biết được, có thể thế giới đang cần một kiểu suy nghĩ có chút "vui vẻ cười hài" để khai sáng?
Và ai bảo rằng chỉ đọc sách giáo khoa mới là học? Hãy thử mở rộng tầm nhìn bằng cách lục lọi sách văn học, đi thăm nhà bảo tàng, học các phong tục và văn hoá độc lạ trên thế giới! Đôi khi, những điều kỳ quặc đó lại giúp bạn "nở hoa" với một loạt ý tưởng tuyệt vời.
Chúng ta còn có thể sử dụng các phương pháp tư duy sáng tạo để "khai phá" hơn nữa năng lực của bộ não. Hãy thử chiến thuật "brainstorming" cũng như các trò nhập vai để khơi dậy nguồn cảm hứng, hoặc chỉ cần viết ra điều bạn nghĩ. Đôi khi, chỉ cần nhìn thấy chúng trên giấy là bạn đã có 50% cơ hội để thực hiện!
Thôi thì, bài cuối tuần này, hãy "xõa" với thiên nhiên một chút. Vừa luyện thể lực, vừa cho bản thân không gian suy nghĩ tự nhiên nhất. Đó có thể là lúc ta "chop-chop" gấp gáp nghĩ ra những sáng kiến ngoài hành tinh mà ngồi văn phòng không bao giờ có.
Phát triển tư duy, nghe thì có vẻ nghiêm túc nhưng thực ra lại rất vui vẻ. Hãy mạnh dạn "bơi" ra khỏi sự thoải mái của vùng nước yên bình, nơi đã quá quen thuộc. Kể cả khi lúc đầu ý tưởng của bạn nghe có vẻ "tiện nghi" nhưng chí ít, bạn đã bắt đầu hành trình thay đổi thế giới của riêng mình!
Quan hệ xã hội: Bước vào thế giới thực
Và rồi, những người bạn trẻ, khi chúng ta “bung lụa” ra khỏi vỏ bọc an toàn của tuổi thơ và bắt đầu hành trình khám phá thế giới thực, điều gì chờ đợi phía trước? Xin thưa, đó chính là những cú sốc từ các mối quan hệ xã hội tưởng dễ mà hoá ra cực khó nhằn. Ủa gì kỳ vậy trời, một ngày đẹp trời bạn nhận ra rằng không chỉ mỗi chuyện ăn với ngủ là quan trọng đâu, mà những mối quan hệ xã hội mới chính là thứ quyết định cách chúng ta sống và hạnh phúc hay không ấy!
Nhắc đến đây, tôi không thể không kể lại một câu chuyện hồi xưa kia, có một lần tôi bị ông anh xã hội “úp bô” một cú ngoạn mục đến mức không kịp phanh. Lúc đó, tôi nghĩ ra là: 'Ôi, giá mà có cái nút Reset tình bạn như trong game thì mình đã không phải lan man giải thích đủ đường làm chi'. Đấy, điển hình của việc không nắm vững những kỹ năng xã hội cơ bản!
Theo một nghiên cứu uy tín, ngậm ngùi nhận ra rằng các mối quan hệ xã hội không chỉ là nguồn cung cấp hỗ trợ cảm xúc vô tận (hoặc ít nhất là đủ để bạn không cảm thấy như đang bơi trong biển cô đơn), mà còn mở ra nhiều cơ hội không ngờ tới. Chẳng hạn như vô tình được giới thiệu một công việc mới, hay đơn thuần chỉ là một pha... cà phê miễn phí cũng đã đủ khiến ai đó đỏ mắt ghen tỵ.
Bạn đã từng bị ai đó nói 'Tôi ổn mà các bạn làm tôi tổn'. Đấy là lúc cần lắm kỹ năng giao tiếp hiệu quả đấy bạn à! Bí kíp ở đây là càng trao đổi chân thành, càng nhận được chân tình. Thế nhưng, cũng không thể thiếu đi sự đồng cảm và tôn trọng đâu nhé. Ngẫm lại, chắc trong những bữa tiệc tất niên hoặc cuối tuần, bao lần người ta ngồi kể lể đủ chuyện trên trời dưới đất, nhưng thiếu đi một chút lắng nghe ở đó thì có lý không nào?
Rồi thì người ta có nói, bước ra đời trưởng thành là bước vào những mối quan hệ khác nhau: công việc, bạn bè, gia đình. Mỗi nơi lại là một thế giới nhỏ, với đủ thứ luật lệ chẳng ai giống ai. Chỗ làm thì lúc nào cũng phải 'vai u thịt bắp' hùng biện bảo vệ ý kiến, đấy là chưa kể rình rập đâu đó đồng nghiệp không chừng sẽ tặng mình chiếc 'bô'. Nhưng mà không sao, hãy cứ "cười lên cho đời nó sợ" và nhớ giữ trong đầu, những mối quan hệ này là cuộc đời thực. Ông bà dạy rằng nhân tâm khó đoán, nhưng người tử tế vẫn tồn tại để anh em cuối tuần cà phê 'chém gió'.
Cuối cùng, xin hãy nhớ cho, rằng công nghệ và mạng xã hội giờ đây cũng tạo ra không ít tình huống dở khóc dở cười đấy. Mong rằng bạn đừng quên, dù 4.0 hay 5.0 thì giá trị từ những trải nghiệm tương tác ngoài đời vẫn hơn cả. Hãy dành thời gian, gặp gỡ trực tiếp nhiều hơn thay vì chỉ để cái ảnh ảo nào đó đại diện cho mình cả. Có những thứ vốn là hư vô mà chỉ có cái cảm giác thật mới lột tả đúng.
Nhớ rằng khi bước vào thế giới thực đấy, bạn chẳng hề đơn độc. Những mối quan hệ xung quanh luôn sẵn sàng ôm ấp bạn, miễn sao bạn chịu mở lòng. À mà nhớ ghé qua đọc thêm kinh nghiệm thú vị khác về đời sống mà tài chính cho nhà quản trị ueh nha!
